To był wyjątkowy weekend na London EPrix, finałowej rundzie ABB FIA Formula E World Championship. A możliwość obserwowania pracy zespołu DS Penske Formula E Team i słuchania komunikacji radiowej między kierowcami a ich inżynierami – bezcenna.
Tomasz Szmandra (Foto: autor i DS)
Dzięki zaproszeniu polskiego przedstawicielstwa marki DS, która należy do Grupy Stellantis, mieliśmy wyjątkową okazję, aby zobaczyć pracę zespołu wyścigowego Formuły E od zaplecza. Podczas treningów, kwalifikacji i wyścigu DS Penske Formula E Team nie miał przed nami tajemnic – no może nie do końca – ale na pewno udało nam się podpatrzeć i dowiedzieć więcej na temat samej Formuły E, która choć ciągle nie dorównuje popularnością F1, to jednak błyskawicznie zdobywa zwolenników. Regulamin wyścigów w Mistrzostwach Świata FIA Formuły E jest skonstruowany tak, że na torze niemal przez cały czas coś się dzieje. Byliśmy tego świadkami na ulicznym torze w Londynie. Tłumy na tym wydarzeniu, atrakcje dla dzieci i dorosłych, strefa gastronomiczna, symulatory wyścigowych bolidów – wszystko to sprawiło, że przez trzy dni na torze nikt się nie nudził. Ale do barwnej, atrakcyjnej oprawy wyścigów jeszcze wrócimy, a teraz warto przybliżyć nieco Formułę E, która dopiero zdobywa uznanie i popularność u polskich fanów motorsportu. A warto!
Najnowsze technologie
Najnowsze bolidy Formuły E to konstrukcje trzeciej generacji, które podobnie jak poprzednio, wyprodukowała firma Spark. Układy napędowe, wraz z całą skomplikowaną, zaawansowaną technologią, pochodzą od producentów wspierających zespoły lub będących właścicielami poszczególnych teamów.
Aktualnie używane w Formule E pojazdy uznawane są za najbardziej wydajne samochody wyścigowe na świecie. Dla przykładu – co najmniej 40% energii zużywanej w czasie wyścigu jest wytwarzane podczas hamowania rekuperacyjnego. Jest to także pierwszy samochód tej kategorii wyposażony w silnik zarówno z przodu, jak i z tyłu (poprzednią generację napędzał silnik z tyłu). Łączna moc całego układu wynosi 600 kW (silnik z przodu rozwija moc 250 kW, natomiast tylny 350 kW). To też pierwszy samochód Formuły E wyposażony w hamulce hydrauliczne z tyłu i między innymi dlatego stosunek mocy do masy jest dwa razy lepszy w porównaniu z bolidem z silnikiem spalinowym o porównywalnej mocy. Prędkość maksymalna elektrycznego bolidu dochodzi aż do 320 km/h.
Formuła E w pigułce
- Mistrzostwa Świata ABB FIA Formuła E to pierwsza międzynarodowa dyscyplina sportu, która otrzymała certyfikat neutralności węglowej netto przed organizacją pierwszego wyścigu w 2020 r. Było to możliwe dzięki inwestycjom w projekty związane z ochroną klimatu na wszystkich rynkach, na których odbywają się wyścigi tak, aby zrównoważyć emisje z kolejnych sezonów wyścigów elektrycznych bolidów.
- Wszystkie bolidy walczące o mistrzowski tytuł wyposażone są w napęd elektryczny, a seria wyścigowa umożliwia testowanie i opracowywanie najnowszych technologii układów elektrycznych.
- Najwięksi producenci samochodów na świecie rywalizują na miejskich torach, a Formuła E wspiera wprowadzanie zasad zrównoważonej mobilności w centrach miast, aby walczyć z zanieczyszczeniem powietrza i zmniejszać skutki zmian klimatu.
Bolid Formuły E zespołu DS Penske
Dziewiąty sezon (2022/23) był początkiem wyczekiwanej ery Formuły E Gen3, która potrwa do końca sezonu 12 (2025/26). Samochód wyścigowy Formuły E trzeciej generacji to kontynuacja oryginalnego samochodu Gen1 (2014-2017) i jego następcy, Gen2 (2018-2022).
Samochody generacji Gen3 wyposażone zostały w dwa silniki – nowy, napędzający koła tylnej osi, generujący moc 350 kW oraz standardowy, montowany z przodu, o mocy 250 kW.
Dzięki mocy większej o 40% niż w bolidach Gen2 i prędkości maksymalnej powyżej 320 km/h nowe samochody są lżejsze i mniejsze, co umożliwia szybsze i bardziej zwinne manewry podczas jazdy koło w koło. Ponad 40% energii jest wytwarzane przez hamowanie rekuperacyjne, co stanowi wzrost w porównaniu z 25% osiąganymi przez samochody Gen2.
Samochody Gen3 są o 60 kg lżejsze niż Gen2, przede wszystkim dzięki usunięciu tylnych hamulców oraz zmniejszeniu rozmiarów akumulatora. Samochody są również mniejsze niż wcześniej tak, aby lepiej nadawały się do ścigania na torach ulicznych. Akumulatory, które można poddać recyklingowi, włókno węglowe pochodzące z recyklingu z samochodów drugiej generacji, kauczuk naturalny i włókna z recyklingu w nowych oponach Hankook wykorzystywane są w bolidach trzeciej generacji w ramach dążenia Formuły E do ograniczenia emisji dwutlenku węgla i wspierania zrównoważonego rozwoju. Oczywiście po zakończeniu eksploatacji akumulatory zostaną poddane recyklingowi.
Ciekawostki techniczne dotyczące samochodów Formuły E Gen3
• To najbardziej wydajny samochód wyścigowy na świecie – co najmniej 40% energii zużywanej podczas wyścigu jest wytwarzane podczas hamowania rekuperacyjnego.
• Pierwszy samochód typu „jednomiejscowa formuła” z silnikami zarówno z przodu, jak i z tyłu – ten z przodu dysponuje mocą 250 kW, natomiast tylny 350 kW. Dzięki temu ponad dwukrotnie – do łącznej mocy 600 kW – zwiększa się zdolność do odzysku energii w porównaniu z możliwościami bolidów Gen2.
• Pierwszy samochód typu formuła, który nie jest wyposażony w hamulce hydrauliczne z tyłu, dzięki dodaniu silnika z przodu i za sprawą jego możliwości odzysku energii.
• Silnik elektryczny o mocy do 350 kW (470 KM), zdolny do osiągnięcia maksymalnej prędkości 320 km/h, ze stosunkiem mocy do masy, który jest 2-krotnie lepszy w porównaniu z silnikiem spalinowym o mocy 470 KM.
• Lżejsze i mniejsze niż samochody generacji Gen2 tak, aby umożliwić szybsze i bardziej zwinne manewry podczas jazdy koło w koło.
